เจ็บคอกลืนน้ำลายไม่ได้ เกิดจากอะไร อันตรายไหม ?

อาการเจ็บคอกลืนน้ำลายไม่ได้ หรือรู้สึกเจ็บมากทุกครั้งที่กลืน อาจเกิดได้ตั้งแต่การอักเสบของคอจากไข้หวัดทั่วไป ไปจนถึงภาวะที่ต้องได้รับการตรวจรักษาอย่างเร่งด่วน โดยเฉพาะหากไม่สามารถกลืนน้ำลายได้จริง มีน้ำลายไหล หายใจติดขัด หรืออาการรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว การสังเกตอาการร่วมจึงมีความสำคัญ เพราะช่วยแยกได้เบื้องต้นว่าเป็นอาการเจ็บคอทั่วไป หรือควรไปโรงพยาบาลโดยเร็ว

เจ็บคอกลืนน้ำลายไม่ได้ เกิดจากอะไร ?

อาการเจ็บคอส่วนใหญ่มักเกิดจากการติดเชื้อไวรัส เช่น ไข้หวัดหรือไข้หวัดใหญ่ แต่ยังสามารถเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย รวมถึงปัจจัยอื่นที่ทำให้บริเวณลำคอเกิดการระคายเคืองหรืออักเสบได้ สาเหตุที่พบได้ เช่น

1. คออักเสบจากเชื้อไวรัส

เป็นหนึ่งในสาเหตุที่พบได้บ่อย อาจมีอาการเจ็บคอ ไอ น้ำมูก เสียงแหบ หรือมีไข้ร่วมด้วย ในบางคนเยื่อบุคออักเสบมากจนรู้สึกเจ็บขณะกลืนน้ำลาย แต่อาการส่วนใหญ่มักค่อย ๆ ดีขึ้นภายในประมาณ 1 สัปดาห์

2. คออักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย

เชื้อแบคทีเรียบางชนิด เช่น Group A Streptococcus สามารถทำให้เกิด Strep Throat ได้ ผู้ป่วยอาจมีอาการเจ็บคอมาก ไข้ ต่อมน้ำเหลืองบริเวณคอบวม และอาจพบจุดหรือคราบบริเวณต่อมทอนซิล การวินิจฉัยว่าเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียหรือไม่ควรได้รับการประเมินจากบุคลากรทางการแพทย์ เพราะอาการอาจคล้ายกับการติดเชื้อไวรัส

3. ต่อมทอนซิลอักเสบ

ต่อมทอนซิลอักเสบอาจเกิดจากไวรัสหรือแบคทีเรีย ทำให้มีอาการเจ็บคอ กลืนลำบาก ไข้ และต่อมทอนซิลบวมแดง หากการอักเสบรุนแรงมากอาจทำให้ผู้ป่วยรู้สึกเจ็บจนแทบกลืนน้ำลายไม่ได้

4. ฝีรอบต่อมทอนซิล

ภาวะฝีรอบต่อมทอนซิล (Peritonsillar Abscess) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้ไม่บ่อยจากต่อมทอนซิลอักเสบ อาจมีอาการเจ็บคอรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว ภายในปากหรือลำคอบวม พูดลำบาก อ้าปากลำบาก รวมถึงไม่สามารถกลืนได้ ซึ่งเป็นอาการที่ควรเข้ารับการรักษาอย่างเร่งด่วน

5. กรดไหลย้อนหรือการระคายเคืองในลำคอ

กรดจากกระเพาะอาหารที่ไหลย้อนขึ้นมาบริเวณลำคออาจทำให้เกิดอาการเจ็บ แสบคอ ไอ หรือเสียงแหบได้ นอกจากนี้ ควันบุหรี่ ฝุ่น สารก่อภูมิแพ้ หรืออากาศที่ระคายเคืองก็สามารถเป็นปัจจัยกระตุ้นอาการเจ็บคอได้เช่นกัน

เจ็บคอกลืนน้ำลายลำบาก ต่างจากกลืนไม่ได้อย่างไร ?

อาการ “เจ็บเวลากลืน” กับ “ไม่สามารถกลืนได้” มีระดับความรุนแรงต่างกัน หากยังสามารถจิบน้ำ รับประทานอาหารอ่อน หรือกลืนน้ำลายได้ แม้จะรู้สึกเจ็บ อาจสัมพันธ์กับการอักเสบบริเวณลำคอทั่วไป

แต่หากเจ็บคอกลืนน้ำลายไม่ได้จริง ๆ ต้องคอยบ้วนน้ำลายออก มีน้ำลายไหล หรือรู้สึกว่ากลืนอะไรไม่ลง ควรได้รับการประเมินโดยแพทย์ เพราะการไม่สามารถกลืนได้ถือเป็นอาการที่ต้องให้ความสำคัญ โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับปัญหาการหายใจ

เจ็บคอกลืนน้ำลายไม่ได้แบบไหนควรไปโรงพยาบาล ?

ควรไปห้องฉุกเฉินหรือขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันที หากมีอาการเจ็บคอร่วมกับอาการต่อไปนี้

• ไม่สามารถกลืนน้ำหรือน้ำลายได้

• น้ำลายไหลหรือจำเป็นต้องบ้วนน้ำลายตลอดเวลา

• หายใจลำบาก หอบ หรือรู้สึกทางเดินหายใจตีบ

• มีเสียงผิดปกติขณะหายใจ เช่น เสียงแหลมขณะหายใจเข้า

• ภายในปากหรือลำคอบวมมาก

• พูดหรืออ้าปากลำบาก

• อาการรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว

เจ็บคอกลืนน้ำลายไม่ได้ อย่ามองข้ามหากอาการรุนแรง

อาการเจ็บคออาจเป็นเพียงอาการชั่วคราวจากการติดเชื้อทางเดินหายใจ แต่ระดับความสามารถในการกลืนเป็นสิ่งที่ควรสังเกต หากรู้สึกเจ็บแต่ยังกลืนได้ สามารถเฝ้าดูอาการและดูแลตัวเองเบื้องต้นได้ในหลายกรณี แต่หากเจ็บคอกลืนน้ำลายไม่ได้ มีน้ำลายไหล หายใจลำบาก หรือมีอาการบวมในลำคอ ควรไปโรงพยาบาลทันที เพื่อให้แพทย์ตรวจหาสาเหตุและให้การรักษาที่เหมาะสมก่อนเกิดภาวะแทรกซ้อน